۱۵ اسفند ۵۷

هنوز یک ماه هم از پیروزی انقلاب نگذشته است. زنان بی‎حجاب در اداره‎‎ها و سازمان‎‎های مختلف فعالیت می‎کنند و این موضوع باعث ناراحتی بسیاری از انقلابی‎‎ها شده است. امروز امام (رحمت‎الله‎علیه) اولین نطق تاریخی‎شان را درباره مسأله حجاب انجام می‎دهند و می‎فرمایند: «وزارتخانه اسلامی نباید در آن معصیت بشود. در وزارتخانه‎‎های اسلامی نباید زن‎های بی حجاب بیایند. زن‎ها بروند؛ اما با حجاب باشند. مانعی ندارد بروند کار بکنند، لکن با حجاب شرعی باشند.»

۱۶ اسفند ۵۷

با سخنرانی رهبر انقلاب، موجی از اعتراض توسط زنان بی‎حجاب در جامعه به راه می‎افتد. عده‎ای رسما با برپایی همایش‎‎ها و گردهمایی‎‎هایی، مقابل این فرمان امام (رحمت‎الله‎علیه) می‎ایستند که از جمله این اعتراض‎ها می‎توان به گردهمایی چند هزار نفری در دانشکده فنی دانشگاه تهران، اعتراض کارکنان زن قسمت فروش هواپیمایی ایران، اعتراض دانش‎آموزان مدارس دخترانه‎‎ای همانند مرجان هشترودی، خوارزمی و آذر، اعتراض کارمندان زن بیمارستان‎‎هایی مثل به‎آور و هزار تختخوابی، اعتراض زنان شاغل در مخابرات (بخش ۱۱۸ و ۱۲۴) و اعتراض کارکنان وزارت خارجه اشاره کرد.

۱۷ اسفند ۵۷

به‎دنبال گسترش تشنج میان زنان باحجاب و بی‎حجاب و هم چنین با زیاد شدن دامنه تعرض بعضی افراد غیرمسئول، به انگیزه‎‎های گوناگون، به زنان بی‎حجاب در روز ۱۷ اسفند، دفتر امام خمینی (رحمت‎الله‎علیه) اعلامیه‎ای صادر می‎کند که در آن آمده است: «هرگونه تعرض به زنان بی‎حجاب ممنوع است و ارگان مسئول موظف به برخورد با افراد خاطی هستند.»

۲۰ اسفند ۵۷

دو مصاحبه رسانه‎ای مهم در این روز درباره حجاب انجام می‎شود؛ یکی از سوی عباس امیر انتظام، معاون نخست‎وزیر و سخنگوی دولت وقت و دیگری توسط آیت‎الله طالقانی. امیر انتظام در مصاحبه‎اش نظر دولت و نخست‎وزیر – بازرگان – را درخصوص حجاب این‎طور اعلام می‎کند: «بدیهی است که نخست‎وزیر و خانواده ایشان، از قدیم طرفدار، مشوق و مقید به حجاب در حد معقول، عملی و صحیح اسلامی آن بوده‎اند، ولی ایشان و همه آقایان وزرا، معتقد و عامل به آیه کریمه «لا اکراه فی‎الدین» هستند و دستور اجبار برای خانم‎ها صادر نمی‎کنند…»

آیت‎الله طالقانی هم می‎گوید : «حجاب ساخته من و فقیه و دیگران نیست؛ این نص صریح قرآن است…جنجال راه نیندازید و همان‎طور که بار‎ها گفتم، همه حقوق حقه زنان در اسلام و محیط جمهوری اسلامی محفوظ خواهد ماند و از آن‎ها خواهش می‎کنیم که با لباس ساده، با وقار، روسری هم روی سرشان بیندازند؛ به‎جایی برنمی‎خورد… حضرت امام خمینی نصیحتی کردند مانند پدری که به فرزندش نصیحت می‎کند، راهنماییش می‎کند که شما این‎جور باشید به این سبک باشید…»

۱۲ فرودین ۵۸

مردم به‎طور قاطع به جمهوری اسلامی رأی می‎دهند و مسلما با برپایی این نوع حکومت، حضور زنان بی‎حجاب در جامعه به هیچ‎وجه قابل‎پذیرش نیست. از نیمه دوم فروردین همان سال، طرح‎‎هایی هم چون پاکسازی در مطبوعات، طرح جدید گزینش دانشجو، زنانه و مردانه کردن پلاژ‎های دریا و ممنوعیت برگزاری تظاهرات و اجتماعات در دانشگاه تهران مطرح شد و به اجرا درآمد. از این تاریخ به بعد یک حرکت خودجوش میان مردم به‎وجود آمد تا با بی‎حجابی مقابله کنند. بسیاری از مغازه‎دار‎‎ها تابلویی مقابل فروشگاه‎شان قرار دادند که روی آن نوشته شده بود: «از پاسخ‎گویی به خانم‎‎های بی‎حجاب معذوریم.» این روند تا تابستان سال بعد ادامه دارد و حرکت خودجوش مردم، بسیاری از بی‎حجاب‎ها را مجبور به رعایت پوشش شرعی می‎کند.

۱۳ تیر ۱۳۵۹

مقابله خودجوش مردم با بی‎حجابی، بسیاری از بی‎حجابان را مجبور به عقب‎نشینی کرده است، ولی هنوز هم حضور بی‎حجابان با پوششی نامناسب در جامعه احساس می‎شود. امام (رحمت‎الله‎علیه) در این روز طی یک سخنرانی در حسینیه جماران، شدیدا از دولت انتقاد می‎کند که چرا هنوز نشانه‎‎های شاهنشاهی را در ادارات دولتی از بین نبرده ‎است. ایشان به دولت بنی‎صدر، ۱۰ روز فرصت داد تا اداره‎ها را اسلامی کند. بعد از این سخنرانی، تعرض به زنان بی‎حجاب دوباره شدت گرفت، به همین دلیل بلافاصله امام (رحمت‎الله‎علیه) پیامی خطاب به ملت ایران صادر می‎کند : «ممکن است تعرض به زن‎‎ها در خیابان، کوچه و بازار، از ناحیه منحرفان و مخالفان انقلاب باشد. از این جهت، کسی حق تعرض ندارد و این‎گونه دخالت‎‎ها برای مسلمان‎‎ها حرام است و باید پلیس و کمیته‎‎ها از این‎گونه جریانات جلوگیری کنند.»

۱۴ تیر ۱۳۵۹

بعد از سخنرانی امام (رحمت‎الله‎علیه) و اطلاع‎رسانی سریع آن در جامعه، از صبح ۱۴ تیر ۱۳۵۹ ورود زنان بی‎حجاب به اداره‎ها و سازمان‎‎های دولتی ممنوع می‎شود. البته هنوز لباس فرم یا آن‎چه که بعد‎ها به نام مانتو مشهور شد، رسمیت ندارد، بلکه زنان موظف هستند لباس آستین‎ بلند و پوشیده بپوشند و روسری نیز سر کنند. این روند تا ماه رمضان سال ۱۳۶۰ ادامه می‎یابد و در این تاریخ، قوانین جدید برای حجاب مشخص می‎شود.

۱۰ تیر ۱۳۶۰

نماینده دادستان انقلاب در دادگاه مبارزه با منکرات، مقررات مربوط به ماه رمضان را اعلام می‎کند که بر اساس این مقررات جدید، اماکن عمومی موظف می‎شوند، تابلویی در معرض دید مشتریان‎شان قرار دهند که روی آن این جمله نوشته شده باشد : «به دستور دادگاه مبارزه با منکرات، از پذیرفتن میهمانان و مشتریانی که رعایت ظواهر اسلامی را نمی‎کنند معذوریم».

۸ خرداد ۱۳۶۱

نماز جمعه آیت‎الله هاشمی رفسنجانی در هشتم خرداد سال ۶۱، انتقاداتی را میان قشر حزب‎اللهی آن زمان به‎وجود می‎آورد. او در خلال خطبه‎‎های خود از مردم‎ می‎خواهد‎ که‎ «مرگ‎ بر بنی‎صدر»، «مرگ بر بازرگان»‎ و «مرگ بر بی‎حجاب»‎ را از شعار‎ها حذف‎ کنند.

۴ مرداد ۱۳۶۳

تا سال ۱۳۶۲ حادثه خاصی درخصوص حجاب در کشور اتفاق نمی‎افتد و حتی گروه‎‎های معارض، همانند مجاهدین خلق نیز حجاب را رعایت می‎کنند. اما از سال ۱۳۶۲ کشور با پدیده جدیدی به نام بدحجابی مواجه می‎شود. کسانی که خودشان حجاب را انتخاب نکرده، بلکه تحت اجبار شرایط موجود از آن استفاده می‎کردند، به‎سمت گرایش‎‎های قبلی خود تمایل می‌شوند و روسری‎ها را عقب‎تر می‎کشند. این پدیده که به‎دنبال تحرکات جنبش‎‎های فمینیستی در خارج کشور شروع شده است، موجی از تحریک افکار عمومی را به‎دنبال دارد، به‎گونه‎ای که برخورد‎هایی بین مردم و افراد بدحجاب صورت می‎گیرد.

دامنه این برخورد‎ها تا سال بعد ادامه می‎یابد و بالأخره دادستان عمومی تهران را مجبور به صدور اطلاعیه‎ای می‎کند. در بخشی از این اطلاعیه آمده است : «به تمام مسئولان در ادارات و سازمان‎‎های دولتی و شرکت‎ها و سایر واحد‎های دولتی و خصوصی، اماکن عمومی از قبیل هتل‎ها، مسافرخانه‎ها، تالار‎ها و باشگاه‎‎های برگزار‎کننده مجالس جشن عروسی، غذاخوری‎ها و سایر اماکن عمومی اعلام و ابلاغ می‎دارد، از تاریخ انتشار این اطلاعیه موظفند از ورود بانوانی که رعایت حجاب و پوشش صحیح اسلامی را نمی‎کنند، جلوگیری به عمل آورند.»

۱۱ آبان ۱۳۶۳

مجلس شورای اسلامی ایران در سال ۱۳۶۳ قانون مجازات اسلامی را به تصویب می‎رساند. به موجب ماده ۱۰۲ این قانون، هرکس در معابر عمومی حجاب را رعایت نکند، به ۷۲ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

** با تشكر از ارسال كننده : خانم الف ، مسلم خاني **