سفرهاي خارجي غير رسمي شاه اغلب براي استراحت و خوش‌گذراني و استفاده از امكانات تفريحي مانند سواحل زيبا و پيست‌هاي اسكي كشورهاي اروپايي انجام مي‌شد. يكي از مواردي كه هر ساله به صورت منظم تكرار مي‌شد، سفر به سوئيس براي تفريح و اسكي بود.

هر ساله در ماه ژانويه، سلسله كوه‌هاي آلپ و جنگل‌هاي كاج پوشيده از برف دامنۀ اين كوه‌ها از اسكي‌بازان پر مي‌شد، شاه و ملكۀ ايران نيز از كساني بودند كه از اين سوي دنيا براي اسكي و تفريح در پيست‌ها به آن‌جا مي‌رفتند. سفارت ايران در سوئيس موظف بود امكانات مورد نياز براي اقامت شاه و حدود 40 نفر همراه او را مهيا كند. 

«چون به طور معمول اولين توقف شاه و ملكه در سوئيس در شهر زوريخ بود، از اين رو همه ساله قبل از آغاز سفر شاه، دو طبقۀ كامل از گراند هتل «دولدو» براي مدت دو ماه اجاره مي‌شد تا مورد استفادۀ شاه و همراهانش در زوريخ قرار گيرد وگرچه شاه و ملكه قاعدتاً پس از يك هفته اقامت در زوريخ براي گذراندن بقيۀ دورۀ سفر خود عازم سن موريس مي‌شدند، سفارت‌خانه اجارۀ دو طبقۀ كامل را تا پايان دو ماه كماكان مي‌پرداخت.»

 شاه و ملكه با يك هواپيماي اختصاصي وارد سوئيس مي‌شدند. وسايل و چمدان‌هاي زياد آن‌ها با دو فروند هواپيماي باري به سوئيس حمل مي‌شد. سفيران ايران در كشورهاي گوناگون، براي خوش‌آمدگويي به شاه، از كشورهاي محل مأموريت‌شان به زوريخ پرواز مي‌كردند. از ميان همراهان شاه، حدود 25 نفر مأمور امنيتي و محافظ بودند و براي آن‌ها هميشه مي‌بايست 40 اتومبيل بزرگ با راننده و ده فروند هواپيماي كوچك آماده مي‌بود.

شاه و ملكه پس از يك هفته اقامت در زوريخ، اين شهر را به قصد سن‌موريس ترك مي‌كردند و در آن‌جا به تفريح و اسكي و ديدار با ستارگان سينما و ... مي‌پرداختند. در طول اقامت شاه در سوئيس، وزرا و مسؤولان براي اداي توضيحات و گرفتن دستور از ايران به سن‌موريس مي‌آمدند و برخي تصميم‌هاي مهم سياسي ايران در آن‌جا گرفته مي‌شد؛ زيرا شاه آ‌ن‌جا حال خوشي داشت و وزرا با علم به اين موضوع، برنامه‌هاي كلان و پر هزينۀ خود را به جاي تهران در سوئيس به اطلاع شاه مي‌رساندند و با استفاده از روحيۀ مساعد او به سرعت براي طرح‌هاي مورد نظر خود تأييديه مي‌گرفتند.

در زمستان سال 1346 ش (1968 م) پس از برگزاري تظاهرات بر ضد شاه در مقابل گراند هتل سوئيس، به دستور شاه ويلاي مجللي در سن‌موريس خريداري و پس از خرج و مخارج گزاف براي اصلاحات و تغيير دكوراسيون، براي استفادۀ شاه در زمستان 1970 و پس از آن آماده شد. ساختن اين ويلا كه به سوورتا شهرت داشت، مبلغي حدود 3 ميليون پوند هزينه به بار آورد. مدتي بعد، يك ورزشگاه اختصاصي با بهترين وسايل ورزشي براي استفادۀ زمستاني شاه و ملكه، در محوطۀ پشت ويلاي سوورتا ساخته شد.

ولخرجي‌ها و خوش‌گذراني‌هاي شاه در سوئيس، انتقاد بسياري از مردم و مطبوعات سوئيس را برانگيخته بود. شاه هر ساله ميليون‌ها دلار از بودجۀ ملت تهيدست ايران را صرف تفريح و خوش‌گذراني خود مي‌كرد در حالي كه بسياري از مردم ايران با فقر و بدبختي و بي‌سوادي دست و پنجه نرم مي‌كردند، او مبالغ گزافي به مؤسسه‌هاي ماساژ، خياطي، كازينو و .... مي‌پرداخت.

در سفرهاي رسمي شاه و اطرافيانش به كشورهاي ديگر نيز مبالغ هنگفتي بابت مخارج متنوع از بودجۀ دولتي خرج مي‌شد. علاوه بر مبالغي كه نقدي پرداخت مي‌شد، تا ماه‌ها پس از بازگشت از سفر، صورت‌حساب‌هاي سنگين از مؤسسات و شركت‌هاي داخلي و خارجي بابت هزينۀ اقامت، هتل و رستوران، كرايۀ هواپيما و اتومبيل اختصاصي، بهره‌مندي از خدمات تفريحي و رفاهي و غيره به دربار شاهنشاهي ارسال مي‌شد.

گاهي اعتراض مردم و مطبوعات كشورهاي ميزبان يا ايرانيان مقيم آن كشورها، موجب زحمت و دردسر آن‌ها مي‌شد. از اين رو براي گريز از اين مسائل، برخي از مسافرت‌ها بي‌خبر و به صورت پنهاني صورت مي‌گرفت. براي مثال، فرح كه قصد مسافرت به «سان آنتون» اتريش را داشت، به هرمز قريب دستور مي‌داد كه لوازم سفر وي را به گونه‌اي مخفي و بي‌سروصدا آماده كنند كه هيچ كس مخصوصاً مطبوعات مطلع نشوند. هدف از اين سفر، اسكي و تفريح بوده است.

 پایگاههای انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک – مساجد – مسجد ارک تهران ، صفحه 141 و142 ، مركز بررسي اسناد تاريخي ، به نقل از : مفاسد خاندان پهلوي، دكتر شهلا بختياري، صفحه 143 تا 145، مركز اسناد انقلاب اسلامي چاپ اول سال 1384

(استفاده از این مطلب بدون ذکر نشانی سایت جایز نیست)