أعين به معناي گشاده چشم است و پدر زراره أعين بن سنسن غلامي رومي بود كه مردي از قبيله بني شيبان او را در شهر حلب خريداري و پس از آموختن قرآن و معالم دين وي را آزاد كرد. فرزندان أعين همگي از دانشمندان بزرگ شيعه هستند. نام زراره درخشنده تر و پرآوازه تر از فرزندان ديگر اعين است. زراره حدود سال 80 ه ق متولد شد و در سال 150 ه ق كمتر از دو ماه پس از شهادت امام صادق عليه السلام درگذشت و از ياران مخلص و راويان سرشناس امام باقر و امام صادق عليهماالسلام بود.محدث بزرگ شيخ عباس قمي درباره او مي گويد :« زراره يكى از اوتاد زمين و اعلام دين است.  جلالت شأن و عظمت قدرش زياده از آن است كه ذكر شود، جمع شده بود در او جميع خصال خير از علم و فضل و فقاهت و ديانت و وثاقت، از حواريّين‏ صادقين عليهما السّلام است و او همان است كه يونس بن عمّار حديثى از او نقل كرده براى حضرت صادق عليه السّلام در باب ارث كه او از حضرت باقر عليه السّلام نقل كرده بود. حضرت صادق عليه السّلام فرمود: آن چه را كه زراره روايت كرده از ابو جعفر عليه السّلام، پس جايز نيست كه ما ردّ كنيم.  روايت شده كه آن حضرت به فيض بن مختار فرمود كه: هر وقت خواستى حديث ما را پس اخذ كن از اين شخص نشسته و اشاره فرمود به زراره. و نيز از آن حضرت مروى است كه درباره زراره فرمود: لو لا زرارة لقلت انّ احاديث ابى ستذهب. (اگر زراره نمي بود احاديث پدرم بزودي ازبين ميرفت)

و هم روايت است كه وقتى حضرت صادق عليه السّلام به او فرمود: اى زراره اسم تو در نام‏هاى اهل بهشت بى‏الف است.

گفت: بلى فدايت شوم، اسم من عبد ربّه است و لكن ملقّب شدم به زراره. و از او نقل شده كه مى‏گفته: به هر حرف كه از امام جعفر صادق عليه السّلام مى‏شنوم ايمان من زياده مى‏شود.

و از ابن ابى عمير كه از بزرگان فضلاى شيعه است، نقل است كه وقتى به جميل بن درّاج- كه از اعاظم فقها و محدّثين اين طايفه است- گفت كه : چه نيكو است محضر تو و چه زينت دارد مجلس افاده تو؟ گفت: بلى، لكن به خدا سوگند كه نبوديم ما در نزديك زراره مگر به منزله اطفال مكتبى كه در نزد معلّم خود باشند.

و ابو غالب زرارى در رساله‏اى كه به جهت فرزند فرزندش محمّد بن عبد اللّه نوشته، فرموده:

روايت شده كه زراره مردى وسيم و جسيم و ابيض اللّون بود و بر دست خود عصايى داشت، مردم احتشام او را به پا مى‏داشتند و صف مى‏زدند و نظر به حسن و هيأت و جمال او مى‏نمودند و در جدل و مخاصمت در كلام امتيازى تمام داشت و هيچ كس را قدرت آن نبود كه در مناظره او را مغلوب سازد الّا آن كه كثرت عبادت او را از كلام واداشته بود و متكلّمين شيعه در سلك تلاميذ او بودند، هفتاد  سال عمر كرد.

مؤلّف گويد كه: وفات زراره بعد از وفات حضرت صادق عليه السّلام واقع شده به فاصله دو ماه يا كمتر، و زراره در وقت وفات آن حضرت مريض بود و به همان مرض رحلت كرد رحمة اللّه عليه.

و بدان كه بيت اعين از بيوت شريفه است، و غالب ايشان اهل حديث و فقه و كلام بوده‏اند، و اصول و تصانيف و روايات بسيار از ايشان نقل شده است. و زراره را چند تن اولاد بود از جمله رومى و عبد اللّه مى‏باشند كه هر دو تن از ثقات روانند، و ديگر حسن و حسين است كه حضرت صادق عليه السّلام در حقّ ايشان دعا كرده و فرموده :  احاطهما اللّه و كلاهما و رعاهما و حفظهما بصلاح ابيهما كما حفظ الغلامين.  

و برادران زراره، حمران و بكير و عبد الرّحمن و عبد الملك تمامى از اجلّاء مى‏باشند. امّا حمران كه گذشت حالش، و بكير همان است كه حضرت صادق عليه السّلام‏ او را ياد كرده و فرموده : رحم اللّه بكيرا و قد فعل.

و نيز روايت شده كه بعد از فوت او حضرت فرمود : و اللّه لقد انزله اللّه بين رسوله و امير المؤمنين صلوات اللّه و سلامه عليهما.

و اولاد و احفاد او اهل حديثند، و از براى آن جناب در بيرون شهر دامغان بقعه و مزارى است معروف.

و عبد الرّحمن بن اعين همان است كه مشايخ، شهادت بر استقامت او داده‏اند، و عبد الملك بن اعين همان است كه حضرت صادق عليه السّلام بر او ترحّم فرموده و قبر او را در مدينه با اصحاب خود زيارت كرده و عارف به نجوم بوده،  و فرزندش ضريس بن عبد الملك از ثقات روات است.  

براى اطلاع بيشتر نگاه كنيد : منتهي الامال قسمت دوم ، باب نهم: در تاريخ حضرت صادق عليه السلام نويسنده:حاج شيخ عباس قمي ؛ رسالة فى آل اعين؛ تاريخ آل زراره، ص 35؛ اضبط المقال، ص 511؛ معجم رجال الحديث، ج 7، ص 218- 257؛ مجمع الرجال، ج 3، ص 25- 51؛ اعيان الشيعه، ج 7، ص 46؛ منتهى المقال، ص 135؛ اتقان المقال، ص 62؛ رجال نجاشى، ص 125؛ تنقيح المقال، ج 1، ص 438؛ رجال طوسى، ص 123 و 201 و 350؛ رجال كشى، ص 133؛ معالم العلماء، ص 53 و مسند زرارة بن اعين، چاپ جامعه مدرسين قم.

* استفاده از اين مقاله بدون ذكر منبع جايز نيست *