نماینده ادوار مجلس اقدام دولت در انتشار اسامی جانباختگان حوادث دی‌ماه را تصمیمی درست و به‌موقع خواند و گفت: این اقدام موجب خنثی‌شدن روایت‌های نادرست و دروغ‌هایی شد که برخی رسانه‌های بیگانه منتشر کردند. ما در مجلس دهم، پس از حوادث آبان ۹۸ طرحی ارائه کردیم تا اعتراضات سامان یابد اما همان زمان اعلام شد که این طرح به مصلحت کشور نیست.

به گزارش ایرنا، دفتر رئیس جمهور در اطلاعیه‌ای براساس سیاست شفافیت، مسئولیت پذیری و پاسخگویی و به دستور رئیس‌جمهور پزشکیان، ‌با تجمیع اسامی که توسط پزشکی قانونی کشور تهیه و با سامانه سازمان ثبت احوال تطبیق داده شده است، فهرست مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جان‌باختگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ را منتشر کرد.

این اطلاعیه تاکید کرد که همه قربانیان این حوادث و ناآرامی‌های اخیر فرزندان این سرزمین بوده‌اند و هیچ داغدیده‌ای نباید در سکوت و بی‌پناهی رها شود. برخلاف دشمنان و بدخواهان تاریخی این سرزمین که با جان افراد چونان یک عدد و رقم معامله می‌کنند و با افزودن بر آن سعی بر انتفاع سیاسی خود دارند، از منظر دولت جمهوری اسلامی ایران جان باختگان این حوادث تلخ صرفا یک عدد نیستند و هر کدام از این قربانیان یک جامعه و دنیایی از پیوندها بوده‌اند. هر ایرانی برای ما به مثابه یک ایران است و رئیس جمهور بنابر وظیفه اخلاقی و عهد و پیمانی که با ملت بسته است خود را پاسدار حقوق آنان می‌داند.

در همین راستا با «علی مطهری» نماینده ادوار مجلس، نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی، تحلیلگر مسائل سیاسی گفت‌وگو کردیم. آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح این گفت‌وگو است.

«علی مطهری» در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، درخصوص اقدام دولت در انتشار اسامی جان‌باختگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ گفت: اقدام دولت در انتشار اسامی جان‌باختگان حوادث دی‌ماه، تصمیم درستی بود که اتخاذ شد و طبیعتاً موجب خنثی‌شدن روایت‌های نادرست و دروغ‌هایی می‌شود که برخی رسانه‌های بیگانه منتشر می‌کنند.

وی افزود: همانطور که می‌دانید، در حال حاضر ارقام متفاوتی اعلام می‌شود که ممکن است برخی از مردم آنها را باور کنند؛ از این‌رو، بهترین راه این بود که اسامی جان‌باختگان به‌طور کامل منتشر شود تا روایت‌سازی‌های غلط و دروغ‌پردازی‌ها خنثی شود.

رسیدگی به خانواده‌ها و جلوگیری از چرخه انتقام

با انتشار اسامی، دولت می‌تواند به خانواده‌های همه جان‌باختگان چه شهدا و چه غیر آنها سر بزند، به وضعیت آنان رسیدگی کند.نماینده ادوار مجلس با بیان اینکه انتشار اسامی جان‌باختگان، یک پیامد و نتیجه مثبت دیگر نیز به‌همراه دارد و آن این‌که دولت می‌تواند به خانواده‌های همه جان‌باختگان چه شهدا و چه غیر آنها سر بزند، به وضعیت آنان رسیدگی کند و از شکل‌گیری چرخه انتقام‌گیری جلوگیری به‌عمل آورد، عنوان کرد: هنگامی که اسامی به‌طور کامل و شفاف مشخص باشد، دولت می‌تواند فرآیند رسیدگی را بهتر و آسان‌تر انجام دهد.

مطهری با اشاره به اینکه در میان جان‌باختگان، حتی کسانی که شهید محسوب نمی‌شوند نیز افرادی بوده‌اند که فریب خورده بودند و اغلب از جوانان و نوجوانان کشور به‌شمار می‌آیند و دیدیم رهبر انقلاب نیز نسبت به این‌گونه افراد اظهار دلسوزی کردند، خاطرنشان کرد: خانواده‌های این افراد نیز ایرانی هستند و لازم است به آنان رسیدگی شود تا بذر کینه و دشمنی در دلشان کاشته نشود.

ابتکار دولت و ضرورت گفت‌وگو با معترضان

وی تصریح کرد: به اعتقاد من، دولت تصمیمی درست و به موقع اتخاذ کرد و این اقدام، ابتکاری مناسب از سوی دولت بود؛ امید است که این تصمیم به نتیجه مطلوب برسد.

نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که آقای پزشکیان همواره تأکید داشتند صدای معترضین و دغدغه‌هایشان شنیده شود، مشکلاتشان بررسی شود و جلسه‌ای نیز با نمایندگان معترضین برگزار شد، گفت: این دولت بسیار راحت‌تر با اقشار مختلف مردم صحبت می‌کند و آماده گفت‌وگو است؛ شاید دولت‌های قبلی به این شدت آمادگی نداشتند.

گفت‌وگو؛ راهی پیش از اعتراض خیابانی

دولت چهاردهم بسیار راحت‌تر با اقشار مختلف مردم صحبت می‌کند و آماده گفت‌وگو است.مطهری افزود: مردم و گروه‌های مختلف باید از این فرصت استفاده کنند و پیش از آن‌که بخواهند اعتراض خیابانی داشته باشند، درخواست ملاقات و گفت‌وگو ارائه دهند، زیرا هنگامی که معترضین وارد خیابان می‌شوند، کنترل و پایان دادن به آن کار دشواری است.

وی معتقد است: حتی همین بازاریان تهران که آغازگر اعتراض‌ها بودند، اگر پیش از اقدام به اعتراض خیابانی، درخواست گفت‌وگو با دولت را مطرح می‌کردند، به‌طور طبیعی دولت آن را می‌پذیرفت و شاید نیازی به کشیده‌شدن اعتراض‌ها به خیابان نبود؛ اعتراضی که در نهایت از کنترل خارج شد و به اغتشاش، خشونت و خسارات فراوان انجامید.

گفت‌وگو، راه مقدم بر اعتراض خیابانی

نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در شرایطی که آمریکا و اسرائیل در انتظار فرصتی برای تضعیف جمهوری اسلامی و تجزیه ایران هستند، بهتر آن بود که این دوستان ما ابتدا مسیر گفت‌وگو را طی می‌کردند و اگر واقعاً به نتیجه‌ای نمی‌رسیدند، آنگاه به اعتراض خیابانی روی می‌آوردند اما متأسفانه این اقدام به‌صورت ناگهانی انجام و سپس کنترل اوضاع از دست برگزارکنندگان خارج شد. مقصود من این است که زمینه گفت‌وگو وجود داشته و همچنان نیز فراهم است.

اول گفت‌وگو، بعد اعتراض

مطهری تاکید کرد: به هرحال بهتر است افراد و گروه‌ها ابتدا مسیر گفت‌وگو را دنبال کنند و در صورتی که به نتیجه‌ نرسیدند، به اعتراض خیابانی و تظاهرات اقدام کنند.

وی در ارزیابی خود از اینکه رسانه‌ها، شخصیت‌ها و دولت چه اقدامی می‌توانند انجام دهند که این مسائل و اعتراضات تکرار نشود و مردم بتوانند از مسیر قانونی و درست، خواسته‌های خود را مطرح کنند، به‌گونه‌ای که دشمن نیز نتواند سوءاستفاده کند، اظهار کرد: این موضوع نیازمند تدوین یک آیین‌نامه مشخص است، زیرا طبق قانون اساسی راهپیمایی آزاد است، مگر اینکه مسلحانه یا مخل مبانی اسلام باشد.

تعیین مسیر و نقش پلیس در برگزاری تجمعات

تحلیلگر مسائل سیاسی بیان کرد: لذا ضروری است آیین‌نامه‌ای وجود داشته باشد که افرادی که قصد تجمع یا تظاهرات دارند، بدانند به کجا باید مراجعه کنند، مسیر راهپیمایی مشخص باشد و نظم آن را بپذیرند. پلیس نیز مسئولیت نظارت و مراقبت از این تجمعات را بر عهده خواهد داشت.

بلاتکلیفی موجود؛ عامل بروز درگیری‌ها

مطهری افزود: متأسفانه این موضوع در کشور ما هنوز به حالت عادی درنیامده و هم مردم و هم پلیس، تکلیف خود را به‌درستی نمی‌دانند؛ به همین دلیل، اعتراض‌ها خیلی زود به درگیری منجر می‌شود. اگر آیین‌نامه‌ای که پیش‌تر اشاره کردم تهیه شود، اقدام مفیدی خواهد بود.

آیین‌نامه اجرایی به‌جای قانونگذاری

وی با بیان اینکه البته مجلس نیز در حال تصویب قانونی در این زمینه است که آن هم اقدام خوبی است، هرچند به نظر من نیازی به قانون نیست و صرفاً با یک آیین‌نامه از طرف وزارت کشور و تصویب در دولت، می‌توان این مسئله را مدیریت کرد، تصریح کرد: اگر مردم تمرین اعتراض قانونی داشته باشند، دیگر کار به چنین بحران‌هایی کشیده نخواهد شد.

در مجلس دهم، پس از حوادث آبان ۹۸ به دنبال افزایش ناگهانی قیمت بنزین، طرحی ارائه کردیم تا اعتراضات، راهپیمایی‌ها و تظاهرات سامان پیدا کند، اما همان زمان اعلام شد که این طرح به مصلحت کشور نیست.نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که از سال‌ها قبل و از سال ۷۸ تاکنون چندین مرتبه اعتراضات شکل گرفته است، اخیراً نیز مجلس طرحی برای ساماندهی تجمعات ارائه کرده است، به نظر شما چرا مجلس این موضوع را این‌قدر دیر مورد توجه قرار داده است، گفت: ما خودمان در مجلس دهم، پس از حوادث آبان ۹۸ به دنبال افزایش ناگهانی قیمت بنزین، طرحی ارائه کردیم تا اعتراضات، راهپیمایی‌ها و تظاهرات سامان پیدا کند.

مطهری افزود: اما همان زمان متأسفانه اعلام شد که این طرح به مصلحت کشور نیست، بنابراین مانع از پیشرفت آن شدند. امروز که این اقدام آغاز شده، کار خوبی است و مجلس باید در ادامه این مسیر، اهتمام داشته باشد.

ریشه‌های داخلی و خارجی اعتراضات

وی در ارزیابی خود از اینکه آیا اقدام آقای دکتر پزشکیان که به دانشگاه‌ها، روان‌شناسان و جامعه‌شناسان مأموریت داده‌اند تا اعتراضات را ریشه‌یابی کنند، می‌تواند در جلوگیری از پیش آمدن اعتراضات اینچنینی موثر واقع شود، خاطرنشان کرد: مشورت گرفتن از کارشناسان و اساتید دانشگاه‌ها اقدام مفیدی است.

نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی بیان کرد: خود من هم در این جلسات شرکت داشتم. اما موضوع چندان پیچیده نیست. این اعتراضات، هم ریشه داخلی دارد و هم ریشه خارجی، و ما باید به هر دو بعد آن توجه کنیم.