بسم اللَّـهِ الرَّ‌حْمَـٰنِ الرَّ‌حِيمِ

::درس چهل و هشتم به تاریخ:23آبان94

::قرار چهل روزه : ترک غیبت

::قرار روز : السلام علیک یا قمر بنی هاشم (ع)

::هدیه به : حضرت عباس علیه السلام

::تدبر در سوره مبارکه : بلد/بخش اول

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ‏

بخوان این سوره را به نام خدای رحمتگر مهربان

آیه 1 - 7

لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ (1)وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ (2)وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ (3)لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فی‏ كَبَدٍ (4)أَ یَحْسَبُ أَنْ لَنْ یَقْدِرَ عَلَیْهِ أَحَدٌ (5)یَقُولُ أَهْلَكْتُ مالاً لُبَداً (6)أَ یَحْسَبُ أَنْ لَمْ یَرَهُ أَحَدٌ (7)

مال و ثروت خویش را بیهوده مصرف کرده است و از این کار خویش با افتخار یاد می کند.اى پیامبر! سوگند یاد نمى كنم به مکه، این شهر شكوهمند«1» در حالى كه تو در این شهر باعظمت‏ جاى دارى«2» و سوگند یاد نمی کنم به ابراهیم، آن پدر فرزانه و زاده ش اسماعیل، آن فرزند مبارك؛ همانان که این شهر را بنا کرده اند«3» كه ما انسان را آفریده و حیاتش را با رنج و محنت آمیخته ایم.

او نعمتی از نعمات دنیا را طلب نمی‌كند، مگر اینكه می‌خواهد طیب و لذت آن خالص و محض باشد و به چیزی از نعمات دنیا دست نمی‌یابد، مگر اینكه ممزوج با امری است كه خلوص عیش و لذت آن را بر هم می‌زند. گذشته از حوادثی تلخ كه برای انسان اتفاق می‌افتد و او را به رنج می‌اندازد. «4» آیا او با وجود اینكه خود را مغلوب ناگواریها مى بیند، گمان مى كند كه هرگز كسى بر او قدرت نخواهد داشت و روزهای سختی و تنگدستی برای او نخواهد بود؟«5» مال و ثروت خویش را بیهوده صرف کرده است و با افتخار مى گوید: مال فراوانى تباه كرده ام![1]«6» آیا مى پندارد كه هیچ كس او را ندید؟«7»

• بازداری انسان از افتخار به صرف بیهوده مال و ثروت

خدا انسان را در رنج آفریده است و این نشانه ای روشن بر مقهور و مغلوب بودن انسان است؛ پس جایی برای افتخار به صرف بیهوده مال و ثروت نیست.

آیه 8 - 20

أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَیْنَیْنِ (8)وَ لِساناً وَ شَفَتَیْنِ (9)وَ هَدَیْناهُ النَّجْدَیْنِ (10)فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ (11)وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ (12)فَكُّ رَقَبَةٍ (13)أَوْ إِطْعامٌ فی‏ یَوْمٍ ذی مَسْغَبَةٍ (14)یَتیماً ذا مَقْرَبَةٍ (15)أَوْ مِسْكیناً ذا مَتْرَبَةٍ (16)ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذینَ آمَنُوا وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ (17)أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ (18)وَ الَّذینَ كَفَرُوا بِآیاتِنا هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ (19)عَلَیْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ (20)

همان کس که مال و ثروت خود را بیهوده صرف کرده است و به این عمل زشت خویش افتخار می کند، هیچ توجهی به بردگان و گرسنگان و خاک نشینان ندارد و به رغم توانمندی، دست ناتوانان را نمی گیرد.مگر ما براى او دو چشم قرار ندادیم؟«8» و زبان و دو لب نیافریدیم؟«9» و او را به دو برجستگی (سینه مادرش) راهنمایی نکردیم؟«10» آری ما او را پرورش دادیم، اما هنوز بر آن گردنه صعب العبور گام ننهاده است.«11» و چه چیز تو را آگاه كرده است كه آن گردنه صعب العبور چیست؟«12» آن گردنه، آزاد كردن بنده اى است«13» یا در روز گرسنگی و سختی، طعام دادن«14» به یتیمى خویشاوند«15»یا به تهیدستى خاك نشین كه سخت بینواست.«16»

او علاوه بر اینكه بر این گردنه گام ننهاده است، از كسانى نیست كه ایمان آورده‌اند و یكدیگر را به صبر در سختیها سفارش كرده و به مهربانی نسبت به یتیمان و تهیدستان توصیه کرده اند.«17» كسانى كه این گونه اند، خجستگان‌اند«18» و آنان كه به آیات ما كه نشانگر یكتایى در ربوبیّت و الوهیت است، كافر شده اند، تیره‌بختان ناخجسته اند«19» كه آتشى سربسته بر آنان احاطه خواهد داشت.«20»

• دعوت هشدارآمیز انسان به گام نهادن بر گردنه انفاق و ایمان

انسان باید بداند که افتاده ای بیش نبود و خدا بلندش کرد. او باید بر گردنه انفاق و دست گیری از افتادگان گام بگذارد و در جرگه مؤمنانی درآید که یکدیگر را به صبر و مرحمت سفارش می کنند.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

ف - پورسلطان